Luật quốc gia thua lệ nhà
Con cái khóa cửa, không cho cha mẹ vô phòng, ôm ipad nói là vật riêng của nó, nói tục tỉu bảo rằng quyền tự do. Luật lệ Mỹ nói gì về các việc này? Trả lời: có nhiều luật ngoài đời không áp dụng trong đình được.
1) Trong gia đình không có "freedom of speech". Hiến pháp Mỹ không cho Quốc hội cấm đoán tự do ngôn luận, nhưng luật ấy không được áp dụng trong quan hệ giữa cha mẹ và con cái. Cha mẹ quyết định những gì được phát ngôn trong gia đình. Lời nói là hành động. Cha mẹ kiểm soát mọi hành động, kể cả lời nói. Con cái cần nói hết ý với cha mẹ nhưng phải chọn từ ngữ để phát ngôn.
2) Phòng riêng của con, cha mẹ phải xin phép mới được vào không? Không có chuyện đó! Cảnh sát không được vào phòng của con lục xét vì luật cấm, nhưng cha mẹ lúc nào cũng được vào. Dĩ nhiên, cha mẹ cần tế nhị cho con có sự riêng tư để giữ hòa khí, nhưng căn bản của luật là nhà của cha mẹ, con cái là ở nhờ chớ không phải làm chủ.
3) Mọi đồ vật "của con", cha mẹ có quyền kiểm soát hay không? Thứ nhất, tất cả những gì cha mẹ mua cho con là của cha mẹ, không phải là của con. Con có quyền sử dụng, nhưng cha mẹ có thể lấy lại bất lúc nào. Thứ hai, nếu con đi làm, mua đồ riêng hoặc có người khác cho vật làm quà, thì đồ vật ấy là "của con", nhưng cha mẹ vẫn có quyền quản lý, có thể cầm giữ không cho sử dụng, nhưng không được hủy bỏ. Qua 18 tuổi thì quyền cầm giữ của cha mẹ chấm dứt.
4) Cha mẹ có được kiểm soát điện thoại riêng tư của con hay không? Cảnh sát không có quyền check phone của con cái, nhưng cha mẹ thì có quyền. Vấn đề là có làm được hay không, vì trẻ em thời nay thạo máy móc hơn cha mẹ, cho nên khó làm, chớ không phải là luật không cho phép. Nguy thay là internet là nguồn nguy hiểm lớn cho trẻ em, cho nên cha mẹ tích cực kiểm soát vật liệu này.
5) Con cái ở tuổi dưới vị thành niên có quyền ở nhà người khác mà không có phép của cha mẹ không? Luật không cho phép. Người chủ nhà chứa đựng con mình không có phép của mình có thể bị bắt lỗi nếu có tai nạn xảy ra. Cho nên con cái cần xin phép cha mẹ và cho chủ nhà biết là được phép để bớt trách nhiệm cho chủ nhà.
Kết luận: Luật pháp Mỹ khá đồng tâm với văn hóa Việt. Nhưng đồng bào Việt đừng trông cậy vào việc gọi cảnh sát đến giải quyết những xích mích trong gia đình. Căn bản của luật pháp là dùng bạo lực và hình phạt, trong khi căn bản của gia đình là tình cảm và sự tin tưởng.
Vì thế, các em cần học những nguyên tắc về bổn phận và trách nhiệm làm con để tự giữ vững hạnh phúc gia đình cùng cha mẹ. Nhà trường và chính phủ không có trách nhiệm dạy đạo làm con cho con cái mình, mà cộng đồng và tôn giáo là nơi con em học hỏi. Hướng đạo, chùa chiền và nhà thờ là những nơi luyện công dân giáo dục. Nguyên tắc của xã hội Mỹ xưa nay là gia đình đào tạo công dân tốt cho xã hội dùng, chớ chính phủ không có đào tạo công dân tốt cho gia đình nhờ. Hiệp chủng quốc là thế, văn hóa ai thì cộng đồng ấy tự lo.
Nguồn tham khảo: https://www.findlaw.com/legalblogs/law-and-life/do-parents-own-their-childrens-property/